فرق دیتابیس Database (پایگاه داده) و ژئودیتابیس GeoDatabase

در جواب اول باید گفت که دیتابیس Database یا پایگاه داده چیه و ارتباطش با سیستم های اطلاعات مکانی GIS چیه و بعد ژئودیتابیس Geodatabase رو تعریف کنیم.
GIS یا سیستم های اطلاعات مکانی از اسمش هم پیداست. قراره یک سری اطلاعات رو ذخیره و بازیابی کنه بنابر این نیاز به پایگاه داده برای این کار داره. در درس سوم از فصل سوم (این لینک) در خصوص پایگاه های داده و ژئودیتابیس ها صحبت کردیم.
پایگاه داده رو به صورت ساده میشه به این صورت تعریف کرد :

جداولی که داخل اون اطلاعات نگهداری میشن و این جداول با هم ارتباط دارند. مثلا در جدولی نمرات دانش آموزان بر اساس اسامی اونها نوشته شده و در جدولی تعداد و اسامی اعضای خانواده دانش آموزان نگهداری شده و کلید ارتباطی این دو جدول ، نام دانش آموزان هست که در هر دو جدول وجود داره. دیتابیس ها علاوه بر پشتیبانی از جدول های مرتبط باید بتونن به کاربرانشون امکان پرسش گری (استعلام) یا Query گرفتن رو بدن. این میشه تعریف خیلی ساده پایگاه داده یا دیتابیس که در GIS و نرم افزار ArcGIS وجود داره و اطلاعات در قالب دیتابیس نگهداری میشن. مثلا اطلاعات ساختمان های یک شهر.
اگر شما بخواهید از یک سیستم GIS ای مثلا ArcGIS در حالی پرسش گری کنید یا Query بگیرید که اطلاعات داخل دیتابیس ذخیره شده ، و بخواهید برای شما ساختمان ها با تعداد طبقات بیشتر از 5 رو لیست کنه این کار براحتی با استفاده از زبان SQL که زبان استاندارد دیتابیس مورد استفاده در ArcGIS هست امکان پذیره اما .....
اما امان از روزی که از دیتابیس بخواهید برای شما ساختمان هایی رو لیست کنه که با ساختمان های 5 طبقه همسایه هستند. دیتابیس دیگه این کار رو نمی تونه انجام بده. یا مثلا از دیتابیس بخواهید برای شما ساختمان هایی رو لیست کنه که در حریم 50 متری بزرگراه هاست. دیتابیس ها هندسه رو متوجه نمی شن. متوجه روابط مکانی و هندسی نمی شن اما ژئودیتابیس ها علاوه بر قابلیت های یک دیتابیس متوجه این موارد هم میشن و می تونن به این گونه پرسش گری ها و Query کرفتن ها هم جواب بدن. 

در تمامی سیستم های GIS ای مثل نرم افزار ArcGIS ژئودیتابیس ها پیاده سازی شدن و در آموزش ArcGIS ما با ژئودیتابیس ها سر و کار داریم. مراجعه شود به ویدئو های رایگان در فصل چهارم درس های 3 و 5 دوره آموزشی GIS کاربردی.

نکته جالب اینکه نسل جدید دیتابیس ها (البته هنوز رایج نشدن و توی GIS به کار گرفته نشدن) ، پایگاه های داده شی گرا (Object Oriented)به جای پایگاه های داده ارتباطی (Relation Base) هست. مثل دیتابیس MongoDB که در توسعه وب کم کم داره کاربردی میشه اما در GIS هنوز وارد نشده.