مشاوره در مورد ادامه تحصیل

پیش‌نوشت: مطلب طولانیه :)

سلام.
من سوال شما رو راجع به ادامه تحصیل خوندم. اول مطمئن نبودم جواب بدم یا نه چون شما از مهندس آقاجانی و کاشی‌زاده سوال پرسیده بودید ولی بی ادبی من رو ببخشید که احساس کردم شاید بد نباشه نظر خودم رو هم بهتون بگم.
فکر میکنم هر جوانی که به سمت اندروید میاد یکسری پیش‌زمینه فکری داره. خودش رو تصور میکنه که اپلیکیشن‌های پرطرفدار می‌نویسه و میلیون‌ها تومان درآمد داره. شاید حتی ساعت‌ها توی مارکت پرسه بزنه و اپلیکیشن‌های مختلف رو ببینه. ایده‌هاش رو یادداشت کنه و سعی کنه بهترینش رو انتخاب کنه.

اگه یکم منطقی‌تر باشه خودش رو به شکل متفاوت‌تری تصور میکنه. اینکه یک برنامه‌نویس حرفه‌ای شده که از عهده هرکاری برمیاد. پروژه‌ها رو یکی پس از دیگری انجام میده یا توی شرکت‌های بزرگ کار می‌کنه. همچین فردی احتمالا تویِ جستجو‌هاش راجع به تکنیک‌های مختلف می‌گرده و یادداشت برداری میکنه که به نوبت به سراغشون بره و یاد بگیره. 

اگر جز دسته اول هستید باید بگم متاسفانه آینده روشنی در انتظارتون نیست. بسیاری از افراد با همین تصور وارد مارکت میشن و بعد از مدتی دست از پا درازتر بر میگردن. این وسط بعضی شانس میارن و به درآمدهایی میرسن، یا باگ‌های مارکت رو پیدا می‌کنن و ازش کسب درآمد میکنن. ولی این‌ها همه موقتی هست. چیزی نیست که بشه بر اساسش برنامه‌ریزی کرد. اگر دوست داشتید راجع به معایبش بیشتر صحبت میکنیم. میتونید مطلبی که راجع به عدم قطعیت توی وبلاگ شخصیم نوشتم رو هم بخونید.

دسته دوم اما شانس موفقیت بیشتری دارن. اما موفقیت این افراد مشروطه. متاسفانه یک فرهنگی جا افتاده بین برنامه‌نویس‌های ما که دنبال موفقیت یک شبه هستن. برنامه‌نویسی هم مثل هر شغل دیگه‌ای زمان زیادی نیاز داره تا بتونید توش حرفه‌ای شید. داستان‌هایی که از این و اون راجع به برنامه‌نویس‌ها و حقوق‌هاشون می‌شنوید رو فراموش کنید. مشکل اینجاست که ما همیشه داستان افراد موفق رو می‌شنویم. ببینید توی همین سایت که شاید بیشتر از هزارتا کاربر داره وقتی محیطی پیش میاد که افراد داستان موفقیت خودشون رو تعریف کنن افرادی که میان و صحبت میکنن کمتر از انگشتان دست  هستن. 

برنامه‌نویسی نه مثل هر شغل دیگه که بیشتر از هر شغلی احتیاج به زحمت داره. شما باید چند سال در یک زبان برنامه‌نویسی فعال باشید تا حرفه‌ای شید. بعد باز هم با تغییر پلتفرم‌ها شما باید آماده باشید تا خودتون رو سازگار کنید.

امروز اندرویده فردا ممکنه یک پلتفرم جدید بیاد. شما وقتی میتونید اسم برنامه‌نویس روی خودتون بذارید که بتونید با مطالعه documentهای یک زبان جدید به اون زبان کد بزنید.

اما وقتی به میدان عمل وارد میشیم در عمل افراد کمی هستن که میتونن دووم بیارن. آموزش‌های مهندس آقاجانی رو تموم کنید حتی 50 درصد برنامه‌نویسی اندروید هم یاد نگرفته‌اید. ولی یاد گرفته‌اید که از این به بعد چطور بیشتر یاد بگیرید. تازه باید ساعت‌ها با کد کلنجار برید، با انواع api و کتابخونه و هرچیز دیگه کلنجار برید که بشید یک برنامه‌نویس اندروید.

برنامه‌نویسی جای رویاپردازی نیست. برنامه‌نویسی احتیاج به کار سخت و مداوم داره. ولی یک نکته مثبت داره. تویِ برنامه‌نویسی شما خیلی سریع نتایج ملموس می‌بینید. مثلا یک معمار باید ماه‌ها تلاش کنه تا نقشه‌های یک ساختمان رو بکشه و بعد از چند سال شاید توفیق دیدن ساختمون رو داشته باشه. ولی توی برنامه‌نویسی با اجرا کردن برنامه در هر مرحله میشه حاصل کار رو دید. هربار که شما اپلیکیشن خودتون رو می‌بینید بخشی از ذهنتون که وقتی کاری رو تموم می‌کنید بهتون جایزه میده فعال میشه. بنابراین شما لذت انجام کار رو در یک برنامه‌ کامپیوتری خیلی بیشتر از هر کاری دیگه‌ای حس میکنید. همین هم هست که افراد به برنامه‌نویسی معتاد میشن. چون به اون لذت انجام کار معتاد شدن. و دقیقا همین هم هست که وقتی یک error میخورید عصبی، سرخورده و کلافه میشید. دقیقا حالت‌های یک فرد معتاد به انسان دست میده. چون به دنبال لذت انجام کار هستید. 

این بحث روان‌شناسی رو گفتم که بگم چرا ما از برنامه‌نویسی لذت می‌بریم. دلیلش به هیچ‌وجه این نیست که برنامه‌نویسی توی خون ماست و ما برای این کار خیلی مناسب هستیم(تصور غلطی که خیلی‌ها دارن).  

همه این حرف‌ها رو زدم که بگم برنامه‌نویسی چیزی نیست که شما رو سریع به نتیجه برسونه که جای خلاء تحصیلی رو براتون بگیره. یعنی شما قرار نیست مثلا 22 سالگی یک برنامه‌نویس حرفه‌ای معروف باشید که کسی اهمیت نده مدرک دارید یا نه. داستان افراد موفق رو فراموش کنید. اونا یک نفر در بین هزاران نفر مثل خودشون هستن که موفق شدن. فراموش نکنید که ما همیشه داستان افراد موفق رو می‌شنویم. هیچ‌کس دنبال داستان شکست نیست.

بیشتر از این حرف نمیزنم. برگردیم به سوالتون

ببینید دانشگاه فقط اون درسی که میدن نیست. بخش زیادی از شخصیت آدم توی دانشگاه شکل میگیره.

حداقل برای من اینجوری بوده. قرار گرفتن در یک محیط مختلط باعث میشه بسیاری از تابوهای غلط اجتماعی که توی دوران تحصیل برای دانش‌آموزا پیش میاد از بین بره. طرز صحیح‌تری از رفتار کردن رو توی دانشگاه می‌آموزیم. دانش‌جویی پلی هست بین زندگی دانش‌آموزی شما و محیط بیرون.

در مورد درس‌ها هم اگر که رشته کامپیوتر نرم افزار انتخاب کنید مطمئن باشید کمکتون میکنه. مگر اینکه دانشجوی تنبلی باشید. من دوران تحصیل خودم به کرات میشنیدم از اطرافیانم که مثلا اسمبلی به چه درد میخوره؟ یا سیستم عامل به چه درد میخوره؟ چرا من باید ریاضی بخونم وقتی میدونم به کارم نمیاد؟

شاید دو ترم اول این صحبت‌ها تا حد کمی درست باشه. مثلا دروس فیزیک شاید خیلی به کار آینده برنامه‌نویسی نخوره. ولی به محض اینکه دروس تخصصی بشه تمام این درس‌ها به کارتون میاد. من در محیط کار فرق کسی که در دانشگاه درس خونده و کسی که خودش یاد گرفته رو دیدم. افراد تحصیلکرده خیلی سریعتر و خیلی عمیق‌تر مطالب رو متوجه میشن. شما توی دانشگاه یاد میگیرید سیستم عامل چجوری کار می‌کنه، چطور منابع رو تخصیص میده. با بسیاری از الگوریتم‌ها آشنا می‌شید و باهاشون کار میکنید. زبان ماشین یاد میگیرید. شاید در نگاه سطحی این به هیچ کاری نیاد ولی برای کسی که هدفش برنامه نویس خفن شدن هست این‌ها ارزش داره. 

اگر قصد دارید برنامه‌نویس یک شرکت بشید با حقوق معمولی و یک زندگی عادی داشته باشید شاید سیستم عامل به کارتون نیاد، شاید انتقال داده اهمیتی براتون نداشته باشه. ولی اگه بخواید در سطح حرفه‌ای فعالیت کنید این‌ها از نون شب هم براتون واجب تر هستن.

البته نه اینکه بعدا نتونید یاد بگیرید. صد در صد میتونید هر وقت نیاز داشتید یاد بگیرید. ولی در عمل افرادی که قبلا در دانشگاه یک ذهنیت نسبت به این موضوع‌ها پیدا کردن خیلی راحت‌تر میرن سراغشون. شما شاید اگه با مفاهیم پایه‌ای دیتابیس آشنا نباشید سال‌ها این دست و اون دست کنید تا مثلا سراغ big data برید ولی اگه در دانشگاه یکبار با concept آشنا شده باشید خیلی راحت‌تر بتونید برید سراغش و سریع‌تر پیشرفت کنید. 

اگر واقعا به برنامه‌نویسی علاقه داشته باشید دانشگاه به هیچ‌وجه نمی‌‌تونه سرعت شما رو کم کنه برعکس اگه رشته مرتبط انتخاب کنید، خیلی هم بهتون کمک میکنه. البته باز این به خودتون بستگی داره. توی دانشگاه دنبال یاد گرفتن باشید یا کارهای دیگه. من بین دوستانم افرادی بودن که تویِ دانشگاه‌های زیر 10ـه دنیا تحصیل می‌کنن. کسایی هم بودن که الان ازدواج کردن و به کارهای دیگه مشغول هستن. من قضاوت نمی‌کنم. اما میگم در دانشگاه هم باز این شما هستید که تصمیم می‌گیرید چکار کنید.

نکته آخر رو هم بگم. تا کنکور فکر میکنم حدود 9 ماه باقی مونده. توی این 9 ماه شما اگر برنامه‌نویسی نکنید چیزی از دست نخواهید داد و هیچ صدمه‌ای به آینده شما به عنوان برنامه‌نویس نخواهد زد. این 9 ماه برای درس خوندن برای کنکور تویِ زندگی شما همین یکبار تکرار میشه ولی برای برنامه‌نویسی کردن هر 9 ماهی رو می‌تونید انتخاب کنید. 

پیشنهاد من به شما اینه که این مدت رو برنامه‌نویسی نکنید و فقط روی درس تمرکز کنید. من هروقت به شوخی به مادرم می‌گفتم نمیخوام کنکور بدم میگفت "تو قبول شو بعد نرو"

به نظر من هم شما حتی اگه علاقه‌ای به ادامه تحصیل ندارید اول قبول شید بعد نرید. اینجوری وقتی چند سال آینده به امروز فکر میکنید خودتون رو سرزنش نخواهید کرد که از درس فرار کرده‌اید. به خودتون افتخار می‌کنید که یک تصمیم قطعی گرفته‌اید. اگر شما روزی دانشگاه خوب قبول شدید و نرفتید مطمئن باشید برای جبران نرفتنتون هم که شده شدیدتر کار می‌کنید و موفق‌تر خواهید بود. چون اون موقع دیگه راهی جز موفق شدن نخواهید داشت.

پی‌نوشت1: طولانی شد! فک کنم جای این مطلب کتاب‌های درسیتو میخوندی رتبه‌ات چند هزارتایی جابجا می‌شد. برای اینکه مطلب از حوصله خارج نشه کمی خلاصه کردم حرفامو. نسخه کامل‌ترش اینجا هست میتونی بخونی.