قیمت گذاری پروژه

در ادامه می خواهیم نقش تک تک عوامل بر قیمت یک پروژه را بررسی کنیم. در درجه اول پیرو صحبت های پست قبل به بررسی هزینه های ذاتی هر پروژه می پردازیم و پس از آن هزینه هایی را بررسی خواهیم کرد که عملا خارج از محدوده تعریف پروژه هستند. این تفکیک در عمل شاید چندان ممکن نباشد ولی شناخت هزینه ها را در اینجا برای ما ساده می کند. چرا که باز هم تاکید می کنم تعیین قیمت یک محصول روال جداگانه ای دارد که ذیل مبحث قیمت تمام شده قرار می گیرد و اصولا تولید محصول ذاتا با پروژه تفاوت دارد و ما در اینجا در حوزه انجام پروژه داریم صحبت می کنیم. در نهایت نیز برای منظم شدن صحبت ها لیستی از عوامل موثر در قیمت را تهیه خواهیم کرد

1- زمان پروژه
هر چند زمان هم به نوعی از منابع پروژه محسوب می شود که در ادامه شرح داده خواهند شد. با این حال با توجه به اهمیت آن جداگانه در مورد آن صحبت می کنیم:
زمان از دو جنبه برای ما در پروژه ها مهم است. اول اینکه زمان خودش نوعی هزینه است. دوم اینکه زمان منبعی تجدید ناپذیر است و از این رو استفاه مناسب از آن و فروش آن با قیمت مناسب بسیار مهم است! حال ما زمان را چگونه در محاسبات قیمت پروژه ها لحاظ می کنیم؟ معمولا نقش زمان در هزینه های پروژه به صورت ضریب در هزینه های پروژه محاسبه می شود. لذا باید در محاسبات خود قیمت اکثر عوامل را در واحد زمان محاسبه کنیم. مثلا ما برای محاسبه هزینه های نیروی کار از واحدی به نام نفر ساعت استفاده می کنیم و مثلا می گوییم قیمت تمام شده هر نفر ساعت کار یک تکنسین ساده فلان ریال است. در ادامه بحث هر جایی زمان در عامل موثردر قیمت تاثیرگذار بود به بررسی آن به صورت موردی خواهیم پرداخت.

2- منابع پروژه
شناخت منابع هر پروژه به ما در برآورد هزینه های پروژه کمک خواهد کرد چرا که منابع خود هزینه هستند. ما دو نوع منبع داریم. منابع تجدید پذیر که قابلیت جایگزینی دارند و منابع تجدید ناپذیر. موارد زیر به عنوان منابع یک پروژه به ذهن من می رسند. دوستان لطفا منابع دیگری را که به ذهنشان می رسد برای استفاده من و سایرین در نظرات اضافه کنند.
1- سرمایه انسانی: اعم از برنامه نویس، گرافیست، کارپرداز شرکت، مدیر شرکت و هر آنکسی که به نوعی در انجام این پروژه نقش داشته است.
توجه کنید که بخش از سرمایه انسانی به صورت مستقیم در پروژه دخیل هستند. این موارد را به صورت نفر ساعت صرف شده در پروژه لحاظ می کنیم. مثلا باید بدانیم که یک پروژه دارای وب سرویس چهار روز کار از یک برنامه نویس سطح معمولی می گیرد که می شود " 32 نفر ساعت برنامه نویس درجه معمولی". در این موارد ما باید قیمتی برای هر ساعت داشته باشیم که طبق فرمول زیر محاسبه می شود: دستمزد ماهیانه ضرب در پانزده دوازدهم ضرب در ضریب بالاسری دستمزد نیروی کار، تقسیم بر ساعات کار ماهیانه (168 تا الی آخر). دستمزد ماهیانه هم بعلاوه متوسط اضافه کار و غیره باید لحاظ شود. ضریب پانزده دوازدهم به عنوان ضریب حقوق می باشد چرا که یک کارمند معمولی در سال 15 ماه حقوق می گیرد (دو تا برای عیدی و پاداش و یکی برای سنوات بعلاوه 12 ماه)
بخشی از نیروی کار هم غیر مستقیم است مثلا عملا محاسبه یا تخمین دستمزد مدیرعامل و سایر کادر اداری و نفرات در یک پروژه خاص به صورت مستقل امکان پذیر نیست. این مورد در بخشی  تحت عنوان هزینه های دفتر ذکر خواهد شد.
2- سرمایه ریالی: خوب با این بخش همه تقریبا آشنا هستیم. فقط به ذکر دو مورد مهم اکتفا می کنم. اولا پول ها همه یک قیمت ندارند. مثلا ارزش هزار تومان که شما از بانک با درصد بیست در صد وام گرفته اید (بسته به اقساط و ...) حدود 1200 تومان است! یعنی شما دویست تومان هزینه کرده اید تا هزار تومان داشته باشید. در برخب موارد هم ارزش معنوی پیدا می کنند مثلا سبیلی که گرو می گذارید! دوما در محاسبات (حتی اگر آن را لحاظ نمی کنید) توجه کنید که سرمایه ای هم که برای پروژه می گذارید مستهلک می شود. از این باب که ارزش پول سالیانه کمتر می شود.
زمان در بحث سرمایه ریالی برای محاسبه همین هزینه ها (که البته در اشل های کوچک انجام نمی شوند) مورد استفاده قرار می گیرد. ضمن اینکه باید به تاخیرات احتمالی پروژه و مثلا اینکه کارفرما به شما دیرتر پول می دهد و ... هم توجه کنید.
3- ماشین آلات: با توجه به اینکه این موارد هم بسیار زیاد هستند و معمولا برای یک پروژه خاص (لااقل در پروژه های نرم افزاری کوچک) قابل جداسازی برای پروژه نیستند معمولا در ذیل هزینه های دفتر لحاظ می شوند.
4- مواد مصرفی: ماشین آلات چیزهایی هستند که پس از پایان کار شما می توانید آن ها را با خود ببرید و به اصطلاح در بدنه پروژه به جای نمی مانند. اما مواد مصرفی آن هایی هستند که در پروژه مصرف می شوند. مثلا تبلتی که پس از انجام کار طبق قرارداد باید تحویل کارفرما شود یک ماده مصرفی است. معمولا برخلاف ماشین آلات مواد مصرفی یک پروژه برآورد می شود و هزینه های آن مستقیما در هزینه های پروژه لحاظ می گردد.

3- هزینه های پروژه:
1- هزینه های ثابت (دفتر): با توجه به اینکه در اکثر پروژه های نرم افزاری عملا چیزهایی شبیه انبار، کارگاه، سایت اجرایی و غیره مفهومی ندارند و کلیه کارها در یک دفتر انجام می شود هزینه های ثابت پروژه را ذیل واژه هزینه های دفتر می آورند. این هزینه ها مهمترین بخش هزینه های یک پروژه را شامل می شوند و به صورت مستقل برای یک پروژه قابل محاسبه نیستند.2- هزینه های متغیر: هزینه هایی که برای هر پروژه متفاوت اند و باید جداگانه تخمین زده شوند مثلا اگر کارفرما یک نرم افزار در شهر دیگری است بخشی از هزینه های کرایه اضافی در این پروژه باید لحاظ شوند. همچنین ما (به اشتباه!) هزینه هایی مثل پورسانت بازاریابی که پروژه را گرفته است و یا هزینه های بیمه و مالیات و موارد مشابه را نیز جزو همین هزینه های متغیر می آوریم چرا که اساسا برای هر پروژه با پروژه دیگر متفاوت است و  قابل پیش بینی نیز می باشند.

در اینجا کمی تعریف هزینه ثابت و متغیر را تغییر داده ایم. در پست بعدی به جزئیات کامل و موردی به بررسی هزینه های دفتر می پردازیم تا بتوانیم این بخش از هزینه ها را هم محاسبه کنیم.

یه نکته ای بود که میخواستم بقیه هم بدونند خواهشا انقدر قیمت هارو پایین نگید من یه بار داشتم پروژه ای رو میگرفتم طرف همزمان با من و یکی دونفر دیگه سر قیمت حرف چت میکرد بعد یه نمونه داده بود(برنامه سایت http://nex1music.ir/ ) من هم گفتم یه تومن میگیرم زیر یه ماه انجام میدم گفت که اون دونفر دیگه قیمت 500 و 700 دادند من گفتم پس بیخیال من شو واقعا آدم وقتشو از سرراه نیاورده که بیاد برای همش 700 تومن اون همه زحمت بکشه من تازه پشیمون شده بودم که گفته بودم یه تومن با خودم میگفتم کاشکی میگفتم 2 میلیون خلاصه سرتون رو درد نیارم این وضعه کار نیست خواهشن کاری نکنید که اندروید هم مثل طراحی وب بشه که با 80 تومن هم سایت طراحی میکنند !!!!!!

اول از دوستان عذرخواهی می کنم که به دلیل مشغله زیاد نتونستم این پست را تکمیل کنم. ضمن اینکه نظرات شما می تونه در روشن شدن ذهن من و سایر دوستان کمک کننده باشه و در قیمت گذاری بهتر یک پروژه ما را یاری بده. پس لطفا در بحث شرکت کنید چون به هیچ وجه قصد نوشتن شیوه نامه ندارم. بیشتر می خواهیم یک یادگیری دسته جمعی داشته باشیم.

همانطور که در پایان پست قبل اشاره کردم در ادامه به بررسی هزینه های دفتر می پردازیم. من در اینجا به ذکر چند مثال بحث را شروع می کنم و امیدوارم دوستان هم در بحث مشارکت کنند:

1- یکی از مهمترین هزینه های دفتر هزینه مکان است. اگر ملکی را اجاره کرده اید کرایه ماهیانه شما بعلاوه حق شارژ و غیره جزو این هزینه هاست که باید برآورد درستی از آن را داشته باشید. حتی اگر ملکی را خرید کرده اید باز هم باید هزینه ی استهلاک ملک بعلاوه هزینه های شارژ و ... را نیز به آن اضافه کنید. در مورد ملک شخصی هر چند اصولی این است که ما هزینه استهلاک سرمایه (یعنی پولی که صرف خرید ملک شده است را نیز حساب کنیم) اما با توجه به اینکه در ایران نرخ زمین (و عجیب تر از آن نرخ آپارتمان) همواره رو به رشد است معمولا این هزینه در نظر گرفته نمی شود.

2- هزینه های حقوق و دستمزد افرادی که نوعا در پروژه خاصی دخیل نیستند اما حضور آن ها الزامی است مثل منشی، حسابدار، کارپرداز و ... . گاهی هم کل نفرات شرکت جزو هزینه دفتر لحاظ می شوند اما در این صورت برآورد دقیق هزینه پروژه و در نتیجه داشتن حساب سود و زیان پروژه ها که موضوعی حیاتی است بسیار سخت است. در برآورد هزینه نفرات معمولا هزینه های جانبی هر فرد نیز لحاظ می شود مثل هزینه خوراک و پوشاک و ...

3- هزینه های روال ها و بوروکراسی اداری. برای مثال هزینه دریافت مجوزهای فعالیت، تاییدیه ها، کارهای حقوقی شرکت، کارهای مالیاتی و بیمه ای و ...

4- هزینه استهلاک وسایلی که به صورت اختصاصی در پروژه ای دخیل نیستند اما وجود آن ها الزامی است. برای مثال صندلی و رایانه و تلفن و ... خانم منشی و حسابدار و یا موتور سیکلت یا خودرو  آقای کارپرداز و هزار تا چیز کوچیک و بزرگ دیگه.

5-بقیش را شما بگید